Real-world data van DICA en IKNL als basis voor gepast gebruik van dure geneesmiddelen

Nieuwe (dure) geneesmiddelen en indicatie-uitbreidingen bereiken de markt in een rap tempo. Dit geeft veel nieuwe mogelijkheden in de behandeling van kanker, maar de toegevoegde waarde of meest passende inzet staat niet altijd vast. Met het oog op de toenemende druk op betaalbaarheid en doelmatigheid van de zorg wordt gepast gebruik van met name dure geneesmiddelen steeds relevanter.
De vraag blijft vaak: hoe werken deze middelen in de dagelijkse praktijk? Met behulp van real-world data – gegevens uit de kwaliteitsregistraties van DICA en de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) van IKNL – kunnen onderzoekers de daadwerkelijke behandeluitkomsten van geneesmiddelen in kaart brengen. Door de samenwerking tussen DICA en IKNL de komende periode te intensiveren kunnen we de beschikbaarheid en bruikbaarheid van deze real-world data verbeteren.
DICA en IKNL beschikken met 26 kwaliteitsregistraties en de Nederlandse Kanker Registratie (NKR) over waardevolle real-world data. Met deze data kan onderzoek worden gedaan naar de uitkomsten van een geneesmiddel bij de patiënten die dit middel krijgen in de praktijk. Deze real-world data geven veel inzichten over de toegevoegde waarde in de praktijk. Deze uitkomsten kunnen worden vergeleken met de uitkomsten van klinische studies. Ook kan met deze real-world data onderzoek worden gedaan naar verschillen in uitkomsten tussen behandelopties, of tussen subgroepen patiënten in de praktijk. En real-world data kunnen inzichten geven om bijvoorbeeld dosering en plaatsbepaling verder te optimaliseren.
Van klinische trial naar de praktijk
In klinische studies worden geneesmiddelen getest onder strikt gecontroleerde omstandigheden, vaak bij een geselecteerde groep fitte patiënten. Real-world data laten zien hoe behandelingen uitpakken bij alle patiënten in de dagelijkse zorgpraktijk. “Het valideren van resultaten uit klinische trials in de praktijk is cruciaal,” zegt internist-oncoloog Haiko Bloemendal (Radboudumc). “Het succes staat of valt met de koppeling van verschillende databronnen – een kracht van DICA en IKNL.”
Inzichten uit 32 real-world studies
Tussen 2022 en 2024 zijn 32 studies uitgevoerd met gebruik van data van DICA, IKNL, Palga en DHD. Deze studies bestrijken onder meer longkanker, darmkanker, borstkanker, lymfoom, melanoom en multipel myeloom. De onderzoeken bieden inzicht in:
• Uitkomsten in de praktijk versus klinische trials (17 studies)
• Langetermijntrends in overleving en bijwerkingen (13 studies)
• Verschillen tussen behandelopties (15 studies)
• Behandeloptimalisatie zoals dosisaanpassing (4 studies)
• Verschillen tussen patiëntsubgroepen (21 studies)

In deze infographic vindt u een overzicht van de mogelijkheden van de real-world data over uitkomsten bij dure geneesmiddelen van DICA en IKNL. U kunt vanuit de infographic doorklikken naar de achterliggende pagina’s waar uitgebreide informatie staat met voorbeelden van de toepassingsmogelijkheden en de betekenis van deze inzichten voor de praktijk.
Klik op de afbeelding om het document te openen.
Toekomst: één loket voor real-world data
DICA en IKNL werken aan verdere versterking van het gebruik van real-world data. Onze gezamenlijke ambitie is het ontwikkelen van één loket voor real-world data-aanvragen over (dure) geneesmiddelen.
Benieuwd wat DICA en IKNL voor u kunnen betekenen? U kunt contact met ons opnemen via dma@dica.nl. Direct gegevens aanvragen? Volg de stappen.
Dutch Medication Audit (DMA)
Een waardevolle vergelijking tussen trial- en real-world data
Toen een nieuwe gerichte behandeling voor patiënten met uitgezaaid BRAF V600E gemuteerde dikkedarmkanker (encorafenib/cetuximab) beschikbaar kwam, werd deze door de EMA goedgekeurd. Het is in Nederland al snel de standaard tweedelijnsbehandeling geworden. Volgens Jeanine Roodhart, internist-oncoloog en associate professor bij het UMC Utrecht, en Koen Zwart, ANIOS Interne Geneeskunde bij Meander Medisch Centrum en promovendus bij het UMC Utrecht, aanleiding voor een vergelijking van de trialuitkomsten met real-world data. Lees verder