Skip to main content

DASA (CVAB): registratie acute strokezorg

Stroke is de belangrijkste oorzaak van invaliditeit en tevens de op één na grootste doodsoorzaak in Nederland.1 Strokes worden onderverdeeld in herseninfarcten en hersenbloedingen. Sinds 2014 worden beide aandoeningen op nationaal niveau geregistreerd in de kwaliteitsregistratie CVA Benchmark (CVAB). Gezien de recente ontwikkelingen in behandelingsmogelijkheden is gekozen om met ingang van 2017 de CVAB meer te richten op de acute strokezorg. De naam van de CVAB is per 2018 gewijzigd in de Dutch Acute Stroke Audit (DASA).

In 2017 werden in de CVAB 33.733 patiënten geregistreerd in 71 ziekenhuizen, waarvan 30.060 patiënten met een herseninfarct (89%) en 3.673 patiënten met een hersenbloeding (11%). Van de patiënten met een herseninfarct kreeg 21% intraveneuze trombolyse (IVT) en onderging 4,5% intra-arteriële trombectomie (IAT) (figuur 1).

Sinds 2017 is ook de ernst van de stroke bij presentatie als variabele opgenomen in de CVAB. Hiervoor wordt de internationaal erkende NIHSS score gebruikt. Hoe ernstiger de neurologische uitval is, hoe hoger de NIHSS-score. Deze score is cruciaal in de casemixcorrectie bij de rapportage van de uitkomst na een stroke. In 2017 hadden patiënten met een hersenbloeding een ernstigere stroke (mediane NIHSS-score van 7) dan patiënten met een herseninfarct (mediane NIHSS-score van 3). Echter was de vullingsgraad van de NIHSS in 2017 nog onvoldoende (circa 50%). Het is van groot belang dat ziekenhuizen bij de opvang van patiënten met een herseninfarct of hersenbloeding het afnemen van deze score beter implementeren in de dagelijkse zorg. Extra training voor het afnemen van deze score zal in de nabije toekomst worden gerealiseerd.

Vaker en sneller behandeling van het acute herseninfarct

Intraveneuze trombolyse (IVT)
Hoe korter de tijd tot start van de toediening van IVT, hoe groter de kans is dat de patiënt zelfstandig kan functioneren na het herseninfarct. De deur-tot-naald tijd (DTNT), dat wil zeggen de tijd van presentatie in het ziekenhuis tot aan de start van de toediening van IVT, is daarom een belangrijke kwaliteitsindicator. De mediane DTNT in 2017 was 24 minuten, wederom een daling ten opzichte van vorig jaar. In figuur 2 (bovenste plot) wordt de distributie van de DTNT per jaar weergegeven. Opvallend is dat de mediaan steeds naar links verschuift op de x-as, wat betekent dat er elk jaar weer sneller IVT wordt gegeven. Ook is zichtbaar dat er een kleinere spreiding is van de DTNT.

Intra-arteriële trombectomie (IAT)
Ook voor IAT geldt dat hoe korter de tijd is tot de start van IAT, hoe groter de kans is op zelfstandig functioneren na het herseninfarct. De deur-tot-lies tijd (DTLT), dat wil zeggen de tijd van presentatie in het ziekenhuis tot aan het aanprikken van de lies voor IAT, wordt geregistreerd. De mediane DTLT in 2017 was 55 minuten. Dit is een daling van 9 minuten ten opzichte van vorig jaar. Eenzelfde plot als bij de DTNT wordt getoond voor de DTLT (figuur 2, onderste plot). Ook hier is te zien dat mediane DTLT steeds korter wordt en dat de spreiding kleiner wordt.

Doorverwijzing bij intra-arteriële trombectomie

Sinds 1 januari 2017 is IAT opgenomen als verzekerde zorg in het basispakket. Er zijn criteria vastgesteld om kwaliteit van zorg te garanderen.2 Aangezien maar ongeveer 4 % van de patiënten in aanmerking komt voor IAT, is deze behandeling nu uitgevoerd in 17 gespecialiseerde centra. Het is dus van groot belang om regionaal goede afspraken te maken over het snel en efficiënt doorverwijzen van patiënten voor IAT.

In 2017 werd 58% primair gepresenteerd in een IAT-centrum, met een mediane DTLT van 72 minuten. Tweeënveertig procent werd doorverwezen vanuit een ander centrum met een mediane DTLT van 29 minuten. De mediane DTLT voor patiënten verwezen vanuit een primair IVT-centrum naar een IAT-centrum is juist korter. Dit is te verklaren doordat in het eerste centrum de diagnose al is vastgesteld middels anamnese, neurologisch onderzoek, laboratoriumonderzoek en beeldvorming, hetgeen een aanzienlijke tijdsbesparing oplevert in het IAT-centrum. 

Op korte termijn is het doel om het zorgpad van de patiënt met een herseninfarct die zich primair presenteert in een IVT-centrum en wordt doorverwezen naar een IAT-centrum voor verdere behandeling gedetailleerd in kaart te brengen. Als nieuwe indicator zal de tijd gemeten worden van het moment van presentatie in het primaire niet-IAT centrum tot aan het aanprikken van de lies voor IAT behandeling in het IAT-centrum (deur-tot-deur-tot-lies tijd). Hiermee introduceren wij een kwaliteitsindicator die de acute strokezorg op een regionaal niveau sterk kan verbeteren.

Basistabel CVAB (DASA)

Indicatorentabel CVAB (DASA)