Skip to main content
Jaarrapportage 2016

NBCA

Download rapportage

Trends NBCA indicatoren

Sinds 2011 wordt de kwaliteit van de borstkankerzorg in Nederland geëvalueerd met behulp van de NBCA indicatoren. Verbeteringen zich op meerdere manieren manifesteren:
1. Meer patiënten krijgen de gewenste behandeling of uitkomst
2. De variatie in de geleverde zorg neemt af

In dit hoofdstuk worden 4 indicatoren genoemd als voorbeeld (figuur 1), waarbij gekeken wordt naar trends op nationaal niveau, op basis van de mediaan, en trends op individueel ziekenhuisniveau, op basis van spreiding/variatie.

Trends

Bij indicator 1 - het percentage MRI voorafgaand aan neo-adjuvante chemotherapie (NAC) - treedt een stijging van de mediaan en een afname van de variatie op. Dit duidt op evidente kwaliteitsverbetering.

Bij indicator 2 - het percentage radiotherapie bij DCIS-graad I+II - is de mediaan nagenoeg stabiel, maar neemt de variatie af. Ook dit impliceert kwaliteitsverbetering van de geleverde zorg.

Bij indicator 3 - percentage NAC bij invasief mammacarcinoom - is er sprake van een trend op nationaal niveau, maar onveranderd grote variatie tussen ziekenhuizen. Een aanscherping van de definitie van de indicator, bijvoorbeeld de toepassing van NAC per patiëntengroep, kan mogelijk meer inzicht geven in de geleverde kwaliteit van zorg.

Bij indicator 4 - percentage irradicaliteit bij primaire mammasparende chirurgie - wordt niet op landelijk niveau (mediaan), noch op ziekenhuisniveau (variatie) aantoonbare verandering gezien. Hieruit kan geconcludeerd worden dat dit aspect van zorg een stabiel en in dit geval goed niveau heeft bereikt.

Conclusie

Om indicatoren optimaal te kunnen gebruiken voor verbetering van kwaliteit van zorg is het nuttig deze cyclisch te evalueren op hun verbeterpotentieel op basis van trends en spreiding.

Doorlooptijden

De indicatorenset van de NBCA bevat 7 indicatoren over doorlooptijden. Een voorbeeld hiervan is: het percentage patiënten dat binnen 5 weken na diagnose start met chirurgische behandeling.

Het is de vraag of de indicator met deze dichotome formulering van “binnen 5 weken” inzicht geeft in de daadwerkelijke doorlooptijd van een ziekenhuis. Ook al is 80% van de patiënten behandeld “binnen 5 weken”, de daadwerkelijke doorlooptijd is met deze berekening niet zichtbaar. 

Van dichotoom naar mediaan

In 2016 is daarom de weergave van doorlooptijden veranderd van een dichotome waarde (“binnen 5 weken: ja of nee”) naar een mediane wachttijd (“aantal weken"), naar het idee dat deze beter inzicht geeft in daadwerkelijk gerealiseerde doorlooptijden. Het verschil in uitkomst tussen een dichotome en mediane doorlooptijd is onderzocht.

Uit de analyses blijkt dat de doorlooptijden over de jaren vrij stabiel zijn (figuur 2).

De trend in indicator 21 (de doorlooptijd van diagnose tot operatie) laat weinig verandering zien, zowel op basis van de dichotome als mediane berekening.

Hoewel op basis van de dichotome doorlooptijd er op ziekenhuisniveau meer variatie zichtbaar is, met uitschieters van 24% verbetering of 38% verslechtering voor individuele ziekenhuizen, is op basis van de mediane doorlooptijd deze variatie tussen ziekenhuizen gering.

Conclusie

Deze analyses laten zien dat doorlooptijden vrij stabiel zijn over de jaren, zowel indien dichotoom als mediaan berekend. Echter, het zoeken naar een goede formulering van indicatoren blijft een uitdaging, waarbij de trends op landelijk niveau niet altijd weergeven wat er op ziekenhuisniveau gepresteerd wordt.  

 

De NBCA in breder perspectief

In dit hoofdstuk worden twee belangrijke internationale ontwikkelingen in relatie tot de NBCA besproken.

Europese accreditatie van borstkankercentra

In 2015 is het European Commission Initiative on Breast Cancer (ECIBC) gestart met de voorbereidingen voor een Europese accreditatie van borstkankercentra.1 ECIBC wordt gecoördineerd door het Joint Research Centre (JRC) en beslaat het gehele zorgproces van screening, diagnose, behandeling, rehabilitatie, zorg voor overlevers en palliatieve zorg. Een multidisciplinaire set aan voorwaarden betreffende kwaliteit voor ziekenhuizen die borstkankerzorg leveren wordt ontwikkeld. Hierbij wordt de NBCA indicatorenset meegenomen in de selectie. De Europese accreditatie wordt naar verwachting in de loop van 2019 aangeboden.

Value-Based Health Care - ICHOM

Een andere ontwikkeling betreft de opkomst van “Value-Based Health Care”, waarmee wordt geprobeerd de toegevoegde waarde van een behandeling voor de patiënt te meten en verbeteren. Dit is opgepakt door het in 2012 opgerichte International Consortium for Health Outcomes Measurement (ICHOM). Eén van de doelen van ICHOM is het ontwikkelen van wereldwijde standaard sets voor het betrouwbaar meten van uitkomsten die er voor patiënten het meeste toe doen. Door deze wereldwijd gestandaardiseerd te vergelijken wordt er gestreefd naar een verbetering van de kwaliteit van zorg, idealiter tegen lagere kosten. In 2016 is er door ICHOM in samenwerking met DICA een set voor borstkankerzorg ontwikkeld.

Bij beide internationale ontwikkelingen zijn verschillende Nederlandse professionals betrokken, onder wie experts uit de wetenschappelijk commissie van de NBCA.

Het is de ambitie van de NBCA om toekomstige (uitkomst-)indicatoren voor borstkankerzorg in Nederland zoveel mogelijk te laten aansluiten bij beide initiatieven. Dit kan ziekenhuizen stimuleren deel te nemen aan de Europese accreditatie en internationale benchmarking.

Meer kwaliteit van borstkankerzorg door meten van patiënt gerapporteerde ervaringen en uitkomsten 

Patiëntervaringen en door patiënt gerapporteerde uitkomsten, zogenoemde patiëntfeedback, zijn in combinatie met klinische uitkomsten van belangrijke meerwaarde voor het meten en verbeteren van kwaliteit van geleverde zorg.

In de spreekkamer

Naast het verkrijgen van inzicht in de uitkomsten van een behandeling kunnen gestandaardiseerde vragenlijsten (PREMs/ PROMs) de arts en patiënt in de spreekkamer helpen bij het vergemakkelijken van keuzes in het behandeltraject.

Ook krijgen patiënten en zorgverleners potentieel nieuwe inzichten in de uitkomsten van specifieke patiëntengroepen of behandelingen. Dit stelt zorgverleners in staat hun zorg te personaliseren.

NBCA Taskforce Outcome

Daarom is begin 2014 de NBCA Taskforce Outcome in het leven geroepen, bestaande uit zorgprofessionals, experts van Borstkankervereniging Nederland (BVN), Zorgverzekeraars Nederland, MRDM en DICA om de landelijke implementatie van patientfeedback binnen de NBCA-registratie te coördineren en te faciliteren.

De NBCA taskforce Outcome heeft het soort en het aantal PROMs en de door BVN gehanteerde PREMs geselecteerd, inclusief meetmomenten (zie figuur 4).

Om directe terugkoppeling van PROMs in de spreekkamer mogelijk te maken, zijn softwareleveranciers geselecteerd die voldoen aan specifieke eisen voor onder andere techniek, capaciteit en privacy. Na de kick-off bijeenkomst op 2 juni 2016 is de pilot voor implementatie PREMs/ PROMs in de NBCA gestart, waar inmiddels 20 ziekenhuizen enthousiast aan deelnemen.

De eerste ervaringen

De eerste ervaringen laten zien dat een bewustwording bij zorgverleners en patiënten over de waarde en het gebruik van PREMs/ PROMs in gang wordt gezet. Patiënten geven aan zich gehoord te voelen, het creëert zelfbewustzijn en alertheid. Ondanks de lengte van de lijsten geven patiënten aan dat juist de volledigheid van uitgevraagde onderwerpen wordt gewaardeerd.